Jaarrekening

Jaarverslag 2016

Geconsolideerde balans (voor winstbestemming)

Bedragen x €1.000
  31 december 201631 december 2015
ACTIVA   
VASTE ACTIVA   
Immateriele vaste activa111.7365.260
Materiële vaste activa2119.252119.531
Financiële vaste activa373.22053.153
 204.208178.304
VLOTTENDE ACTIVA   
Voorraden45.9244.501
Handelsdebiteuren5239.622233.934
Overige vorderingen en overlopende activa618.90018.977
Liquide middelen784.928101.399
 349.374358.811
    
  553.582537.115
   

  31 december 201631 december 2015
PASSIVA   
GROEPSVERMOGEN8242.008235.918
   
VOORZIENINGEN   
Personeelsbeloningen99.2028.948
Belastingen102.4313.010
  11.63311.958
   
LANGLOPENDE SCHULDEN1121.72712.520
   
KORTLOPENDE SCHULDEN   
Schulden aan kredietinstellingen2.566235
Schulden aan leveranciers63.72665.849
Schulden terzake van belastingen en premies sociale verzekeringen62.74661.992
Schulden terzake van pensioenen3.4585.845
Overige schulden en overlopende passiva12145.718142.798
 278.214276.719
 553.582537.115
   


 

Geconsolideerde winst- en verliesrekening

Bedragen x €1.000
  20162015
Bedrijfsopbrengsten131.291.7341.198.278
   
Bedrijfskosten   
Kosten van (hulp)materialen 94.60190.693
Uitbesteed werk en andere externe kosten235.262190.015
Personeelskosten14815.123796.836
Afschrijving immateriele vaste activa2.9771.302
Afschrijving materiële vaste activa1522.99222.360
Bijzondere waardeverminderingen2.618 
Overige bedrijfskosten 91.58384.935
 1.265.1561.188.614
   
Bedrijfsresultaat 26.5789.664
   
Financiële baten en lasten   
Rentebaten en soortgelijke opbrengsten400810
Rentelasten en soortgelijke kosten809644
 -409166
   
Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening voor belastingen26.1699.830
Belastingen169.0134.869
 17.1564.961
   
Resultaat op deelnemingen 1.153493
Resultaat na belastingen 18.3095.454
   
Aandeel derden -2062.452
Netto winst 18.1037.906
   


 

Geconsolideerd kasstroomoverzicht

Bedragen x €1.000
  20162015
Kasstroom uit operationele activiteiten  
Bedrijfsresultaat 26.5799.664
Afschrijving vaste activa 28.81826.387
  55.39736.051
Mutaties in het werkkapitaal:17  
Handelsvorderingen 171-23.511
Voorraden -1.3842.710
Overige vorderingen en overlopende activa3.2944.437
Kortlopende schulden -11.22319.864
  -9.1423.500
    
  46.25539.551
    
Financiële resultaten en belastingen:18  
Rentebaten en soortgelijke opbrengsten367155
Rentelasten en soortgelijke kosten-976-644
Ontvangen dividend 899100
Winstbelasting -3.941-7.571
Mutatie voorzieningen -325-734
  -3.976-8.694
    
Kasstroom uit operationele activiteiten42.27930.857
    
Kasstroom uit investeringsactiviteiten19  
Acquisitie groepsmaatschappijen-19.994-20.807
Investering in financiele activa-20.751-42.237
Investering in immateriële vaste activa-72  
Investering in materiële vaste activa-26.502-22.548
Desinvestering in materiële vaste activa2.5402.422
    
  -64.779-83.170
    
  -22.500-52.313
    
Kasstroom uit financieringsactiviteiten20  
Uitgekeerd dividend -2.000-500
Opname lening 10.39412.109
Aflossing lening -1.1870
    
  7.20711.609
    
Netto kasstroom -15.293-40.704
Liquide middelen verkregen bij acquisitie groepsmaatschappijen89412.753
Koers- en omrekeningsverschillen-2.072623
    
Mutatie liquide middelen -16.471-27.328


 

Toelichting op de jaarrekening


De directie is verantwoordelijk voor de interne risicobeheersing- en controlesystemen en zorgt ervoor dat deze systemen adequaat functioneren. De systemen zijn ingericht om significante risico's te beheersen en om operationele en financiële doelstellingen te realiseren. Optimaal risicomanagement behelst het tijdig Identificeren van risico's en het beheersen van de risico's die onze bedrijfsactiviteiten op korte en lange termijn zouden kunnen beïnvloeden.

Naar Toelichting op de jaarrekening >>


Toelichting op de geconsolideerde balans

Bedragen x € 1.000

IMMATERIËLE VASTE ACTIVA1   
  GoodwillOntwikkelingskostenTotaal
Begin boekjaar    
Aanschaffingswaarde 8.664 732 9.396 
Cumulatieve bijzondere waardevermindering-2.474  -2.474 
Cumulatieve afschrijvingen-1.284 -18 -1.302 
Boekwaarde 4.906 714 5.620 
     
Mutaties in de boekwaarde   
Investeringen 10.2847210.356
Opname groepsmaatschappijen000
Desinvesteringen-1980-198
Bijzondere waardevermindering-1.065-1.065
Afschrijvingen -2.852-125-2.977
Saldo mutaties 6.169-536.116
     
Eind boekjaar    
Aanschaffingswaarde 18.75080419.554
Cumulatieve bijzondere waardevermindering-3.5390-3.539
Cumulatieve afschrijvingen-4.136-143-4.279
Boekwaarde 11.07566111.736
     
Afschrijvingspercentages 20%10% 

MATERIËLE VASTE ACTIVA2   
 Bedrijfsgebouwen en -terreinenMachines en installatiesAndere vaste bedrijfsmiddelenTotaal
Begin boekjaar    
Aanschaffingswaarde73.10134.673132.029239.803
Cumulatieve afschrijvingen-18.717-29.869-71.686-120.272
Boekwaarde54.3844.80460.343119.531
     
Mutaties in de boekwaarde    
Investeringen2.4453.85520.20226.502
Opname groepsmaatschappijen00308308
Desinvesteringen-54-45-2.214-2.313
Bijzondere waardevermindering  -1.553-1.553
Afschrijvingen-3.778-3.085-16.360-23.223
Saldo mutaties-1.387725383-279
     
Eind boekjaar    
Aanschaffingswaarde75.40538.098141.043254.546
Cumulatieve bijzondere waardevermindering0-1.553-1.553
Cumulatieve afschrijvingen-22.408-32.569-78.764-133.741
Boekwaarde52.9975.52960.726119.252
     
Afschrijvingspercentages0,0% - 20%10% - 33%10% - 33% 
 
Tegenover andere vaste bedrijfsmiddelen tot een boekwaarde van € 0,39 mln staan leaseverplichtingen.

FINANCIËLE VASTE ACTIVA3   
 Andere deelnemingenOverige vorderingenDepositoTotaal
 
Saldo begin boekjaar1.93239.36411.85753.153
Aandeel in het resultaat1.15301.153
Ontvangen dividenden-1.1140-1.114
Mutaties1449.48710.39720.028
     
Saldo eind boekjaar2.11548.85122.25473.220
 
In de overige vorderingen is opgenomen een bedrag van € 12,9 mln aan (latente) belastingvorderingen, gewaardeerd tegen nominaal belastingtarief. Deze vordering wordt binnen een periode van 5 jaar gerealiseerd. In de overige vorderingen is opgenomen een bedrag van € 34,6 mln ten aanzien van een 30 jarige vordering PPS project. Deze wordt jaarlijks afgelost. Het deposito is tot zekerheid gesteld van de projectfinanciering, zoals opgenomen onder de Langlopende schulden.

VOORRADEN4 20162015
Materialen en handelsgoederen5.9244.501
Onderhanden projecten in opdracht van derden00
  5.9244.501
 
Het saldo Onderhanden projecten in opdracht van derden ad € 5,1 mln negatief, is opgenomen onder de kortlopende schulden. In het saldo Onderhanden projecten in opdracht van derden is tot een bedrag van € 12,6 mln (ultimo vorig boekjaar € 20,3 mln) aan projecten opgenomen, waarbij de gefactureerde termijnen hoger zijn dan de daaraan toegerekende lasten.

Het saldo Onderhanden projecten kan als volgt worden gespecificeerd:
Bestede kosten inclusief toegerekende dekking94.894163.508
Gefactureerde termijnen107.165173.671
  -12.271-10.163
Waardering Onderhanden projecten-7.1228.803
Saldo eind boekjaar -5.149-18.966

 

HANDELSDEBITEUREN5 20162015
Saldo eind boekjaar 246.463243.563
Voorzieningen voor dubieuze vorderingen-6.841-9.629
  239.622233.934
 
Alle handelsdebiteuren hebben een looptijd korter dan één jaar.
 
OVERIGE VORDERINGEN EN OVERLOPENDE ACTIVA620162015
Overige vorderingen 10.98011.715
Overlopende activa 7.9207.262
  18.90018.977
De overige vorderingen en overlopende activa hebben een looptijd korter dan één jaar.
 
LIQUIDE MIDDELEN720162015
Kas, bank- en girorekeningen 84.928101.399
 
Hierin zijn geblokkeerde rekeningen ingevolge de wet ketenaansprakelijkheid begrepen tot een bedrag van € 1,5 mln (ultimo 2015 € 0,5 mln). Deze zijn niet direct opeisbaar. Naast de vorderingen die wij op de instellingen hebben, bedraagt de toegestane kredietlimiet € 26 mln.
 

GROEPSVERMOGEN820162015
Saldo begin boekjaar 235.918222.006
Opname groepsmaatschappij -4990
Omrekeningsverschillen buitenlandse deelnemingen-1.899623
Totaal rechtstreekse vermogensmutaties-2.398623
Betaald dividend 0-300 
Toevoeging uit de nettowinst volgens voorstel winstbestemming16.1047.106
Totaalresultaat 13.7067.429
Betaald dividend 00
Mutatie aandeel derden -7.6166.483
Saldo eind boekjaar 242.008235.918
 
In het groepsvermogen is opgenomen het aandeel derden van € 13,7 mln (ultimo 2015 € 13,6 mln). De Reserve koersverschillen bedraagt ultimo boekjaar € 0,2 mln (ultimo 2015 € -0,1 mln).
 

VOORZIENING VOOR PERSONEELSBELONINGEN92.0162.015
Saldo begin boekjaar 8.9488.228
Mutaties 254720
Saldo eind boekjaar 9.2028.948
 
Het betreft hier een voorziening voor (vroegtijdige) pensioenuitkeringen alsmede toezeggingen uit hoofde van dienstjubilea en wettelijke regelingen. Met uitzondering van de voorziening voor wettelijke regelingen komt de toezegging bij voortijdige beeindiging van het dienstverband te vervallen. De voorziening heeft een langlopend karakter.
 

VOORZIENING VOOR BELASTINGEN  1020162015
Saldo begin boekjaar 3.0103.618
Mutatie in verband met verschil tussen commercieel en fiscaal resultaat-579-608
Saldo eind boekjaar 2.4313.010
 
De voorziening voor belastingen wordt berekend op basis van het realiseerbare belastingtarief per balansdatum en is langlopend van aard.
 

LANGLOPENDE SCHULDEN11LeaseverplichtingLeningTotaal
Saldo begin boekjaar66311.85712.520
Opname groepsmaatschappijen00
Aflossing in boekjaar-273-186 -459
Aflossingsverplichting volgend boekjaar-728 -728 
Opname 010.39410.394
Saldo eind boekjaar 39021.33721.727
 
De lening betreft een financiering van een PPS-bouwproject die in 2016 is afgelost en er heeft conversie plaatsgevonden naar een projectfinanciering voor de looptijd van het afgesloten DBFMO contract tot en met het jaar 2045, met een jaarlijkse annuitaire aflossing. De rentevoet bedraagt 2,443%. Tot zekerheid van de verstrekte financiering is aan de kredietgever een geblokkeerd deposito verpand.
 

OVERIGE SCHULDEN EN OVERLOPENDE PASSIVA1220162015
Overige schulden 40.15530.564
Onderhanden projecten in opdracht van derden5.14918.966
Overlopende passiva 100.41493.268
  145.718142.798
    

Niet uit de balans blijkende financiële verplichtingen

Er zijn langlopende verplichtingen aangegaan ter zake van huur en leasing. De jaarlijkse verplichtingen die hieruit voortvloeien bedragen ultimo 2016 circa € 7 mln (ultimo 2015 circa € 7,1 mln). Ten behoeve van derden zijn bankgaranties afgegeven tot een bedrag van ultimo 2016 € 10,8 mln (ultimo 2015 € 13,6 mln). Er zijn ultimo 2016 (vervangings)investeringsverplichtingen aangegaan voor ongeveer € 30 mln (ultimo 2015 € 20 mln) waaronder begrepen een ERP-pakket, alsmede aangegane verplichtingen uit hoofde van Participatieovereenkomsten. Ultimo boekjaar zijn enkele claims en/of aansprakelijkheidskwesties ingediend. De uitkomsten en/of omvang van deze kwesties zijn voorzover mogelijk gewaardeerd in de jaarrekening, maar daarnaast is er nog een aantal kwesties waarvan de uitkomst niet in te schatten is. Om die reden heeft hiervan geen waardering plaats kunnen vinden. Tevens is hoofdelijke aansprakelijkheid afgegeven inzake een aantal lopende PPS-opdrachten tot de hoogte van de hoofdsom.

Toelichting op de geconsolideerde winst- en verliesrekening

Bedragen x € 1.000
Bedrijfsopbrengsten1320162015
Netto omzet 1.277.9171.211.276
Geactiveerde eigen productie 00
Mutatie onderhanden werk 13.817-12.998
  1.291.7341.198.278
    
De bedrijfsopbrengsten kunnen naar de volgende activiteitengebieden worden uitgesplitst:
Schoonmaakonderhoud / Horecadiensten427.235401.452
Bouwkundig- en technisch onderhoud136.125138.888
Bewakings- en beveiligingsdiensten432.424365.690
Cateringbeheer 104.26197.376
Zorg- en welzijnsdiensten94.27590.413
Facility management 97.414104.459
  1.291.7341.198.278
    
De netto-omzet werd in de volgende landen behaald:
Nederland 970.566900.573
België 198.358180.968
Frankrijk 69.91662.226
Engeland 52.89454.511
  1.291.7341.198.278

Personeelskosten1420162015
    
Lonen en salarissen 620.566608.408
Sociale lasten 118.985120.667
Pensioenpremies 35.49534.613
Overige personeelskosten 40.07733.148
  815.123796.836
 
De aan de Raad van Bestuur betaalde vergoedingen bedroegen in het verslagjaar € 1.277.175
 
Het gemiddeld aantal personen in vaste dienst van de groepsmaatschappijen bedroeg in 2016: 30.777 (in 2015: 29.915), als volgt te verdelen:
Schoonmaakonderhoud / Horecadiensten16.45115.801
Bouwkundig- en technisch onderhoud774851
Bewakings- en beveiligingsdiensten6.6936.683
Cateringbeheer 2.3872.018
Zorg- en welzijnsdiensten3.1613.258
Management en administratie1.3111.304
  30.77729.915
    
Afschrijving materiële vaste activa1520162015
Afschrijving materiële vaste activa23.22322.611
Resultaat op verkochte materiële vaste activa-231-251
  22.99222.360

BELASTINGEN162016 
Nederland 7.44028,0%
België 1.267-204,4%
Frankrijk -8310,2%
Engeland 38919,8%
  9.01333,2%
De belastingdruk in Nederland wijkt af van het nominale tarief i.v.m. fiscaal niet aftrekbare afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingen goodwill. De belastingdruk in Belgie en Frankrijk wijkt af van het nominale tarief i.v.m. niet geheel gewaardeerde verliescompensatie.
 

Toelichting op het geconsolideerd kasstroomoverzicht

Bedragen x € 1.000
Mutaties in het werkkapitaal17Jaarrekening mutatieAcquisitie groepsmaatschappijenGeldstroom mutatieTotaal
Handelsvorderingen-5.6885.8600172
Voorraden -1.42339-1.384
Overige vorderingen en overlopende activa773.21803.295
Kortlopende schulden1.495-7.632-5.087-11.224
      
Financiële resultaten en belastingen18    
Rentebaten en soortgelijke opbrengsten400-32368
Rentelasten en soortgelijke kosten-809-167 -976
Ontvangen dividend1.114-215899
Winstbelasting -9.0135.072-3.941
      
Kasstroom uit investeringsactiviteiten19    
Acquisitie groepsmaatschappijen-10.2800-9.714-19.994
Investering in financiele activa-20.0670-684-20.751
Investering in materiële vaste activa-26.810308-26.502
      
Kasstroom uit financieringsactiviteiten20    
Uitgekeerd dividend -2.000  -2.000
 

Vennootschappelijke balans (vóór winstbestemming)

Bedragen x € 1.000
  31 december 201631 december 2015
ACTIVA   
VASTE ACTIVA   
Financiële vaste activa2120.46014.772
    
VLOTTENDE ACTIVA   
Vorderingen op Groepsmaatschappijen229.894183.668
Overige vorderingen en overlopende activa03.023
Liquide middelen 020.820
  229.894207.511
    
  250.354222.283

  31 december 201631 december 2015
PASSIVA   
EIGEN VERMOGEN   
Geplaatst aandelenkapitaal225959
Agio reserve 29.52929.529
Wettelijke reserves 661714
Overige reserves23181.942176.731
Onverdeelde winst 16.1047.556
  228.295214.589
VOORZIENINGEN   
Personeelsbeloningen246.0035.824
  6.0035.824
KORTLOPENDE SCHULDEN   
Kredietinstellingen 14.4510
Schulden terzake van belastingen40612
Overige schulden en overlopende passiva1.1991.858
  16.0561.870
    
  250.354222.283


 

Algemeen bestuur
Het algemeen bestuur bestaat uit:

drs. J.A. Gennissen
drs. M.J.S. Geurts
G.C.A.H. van de Laar
drs. J. Lensveld
drs. W.P. Geurts
ir. E. van den Assem
drs. A.J. Pasman
 

Vennootschappelijke winst- en verliesrekening

Bedragen x € 1.000
 20162015
Resultaat deelnemingen18.0608.138
Resultaat Facilicom Group N.V.44218
Netto winst18.1048.356
 
Aangezien de financiële gegevens van Facilicom Group N.V. in de geconsolideerde jaarrekening van de Facilicom Group zijn verwerkt, is de vennootschappelijke winst- en verliesrekening overeenkomstig B.W. Boek 2, artikel 402 beknopt gehouden.
 

Toelichting op de vennootschappelijke balans

Bedragen x € 1.000

FINANCIËLE VASTE ACTIVA21   
 Deelneming in groepsmaatschappijenAndere deelnemingenOverige vorderingenTotaal
Saldo begin boekjaar14.275049714.772
Aandeel in het resultaat45.4450045.445
Opname groepsmaatschappijen2.6351.43004.065 
Ontvangen dividend-51.4510-51.451
Koers- en omrekeningsverschillen-1.8990-1.899
Kapitaalstorting10.000010.000
Overige mutaties-499027-472 
Saldo eind boekjaar18.5061.43052420.460
De Overige vorderingen betreft latente belastingvorderingen gewaardeerd tegen realiseerbaar belastingtarief. De vorderingen zijn langlopend van aard.
 
GEPLAATST AANDELENKAPITAAL2220162015
Maatschappelijk kapitaal 9191
Niet gestort en niet geplaatst kapitaal3232
    
Geplaatst aandelenkapitaal 5959
Het geplaatst aandelenkapitaal bestaat uit 1250 gewone aandelen en 50 prioriteitsaandelen. Elk € 45 nominaal.
 
WETTELIJKE RESERVES 20162015
Saldo begin boekjaar 714 
Opname groepsmaatschappijen -53714
Saldo eind boekjaar 661714
De wettelijke reserve is gevormd voor de geactiveerde ontwikkelingskosten.  
 
OVERIGE RESERVES2320162015
Saldo begin boekjaar 176.731156.027
Toevoeging wettelijke reserves 53-714
Betaalde goodwill -4990
Koers- en omrekeningsverschillen-1.899623
Winstbestemming voorgaand boekjaar7.55621.095
Uitgekeerd dividend 0-300
Saldo eind boekjaar 181.942176.731
 
WINSTBESTEMMING   
De directie heeft voorgesteld de netto-winst ad18.103.785als volgt te verwerken:
Dividenduitkering 2.000.000 
Toevoeging aan overige reservers16.103.785  
 
GEBEURTENISSEN NA BALANSDATUM
Begin 2017 zijn de aandelen van Facilicom formeel overgedragen naar de volgende generatie. Walter Geurts en Martine Geurts behouden als bestuur van de Stichting Administratiekantoor Facilicom de zeggenschap. Voor de vormgeving van de ze transaktie is voor overdracht een dividend uitgekeerd aan de overdragende aandeelhouders van € 56 mln. De uitkering heeft invloed op de financieringsstruktuur, waarbij de solvabiliteit op een verantwoord niveau is gebleven. Daarnaast heeft Facilicom de mogelijkheid om op grond van rekening-courant afspraken te beschikken over de uitgekeerde middelen. Op deze wijze is de continuiteit van Facilicom als familieonderneming voor langere tijd verzekerd.
 
VOORZIENING VOOR PERSONEELSBELONINGEN 24 
 20162015
Saldo begin boekjaar5.8245.815
Mutaties1799
   
Saldo eind boekjaar6.0035.824

Het betreft hier een voorziening voor (vroegtijdige) pensioenuitkeringen alsmede toezeggingen uit hoofde van dienstjubilea en wettelijke regelingen Met uitzondering van de voorziening voor wettelijke regelingen komt de toezegging bij voortijdige beeindiging van het dienstverband te vervallen. De voorziening heeft een langlopend karakter.
 

Niet uit balans blijkende financiële verplichtingen

Voor de langlopende verplichtingen verwijzen wij naar de toelichting op de geconsolideerde balans. 

Overige gegevens

Kapitaalbelangen
In de lijst van kapitaalbelangen staat beschreven welke kapitaalbelangen Facilicom Group heeft. Klik hier voor de lijst van kapitaalbelangen >>

Controleverklaringen

Aan: Facilicom Group N.V 

CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT 

A.    Verklaring over de in het jaarverslag opgenomen jaarrekening 2016

Ons oordeel
Wij hebben de jaarrekening 2016 van Facilicom Group N.V. te Schiedam gecontroleerd.

Naar ons oordeel geeft de in dit jaarverslag opgenomen jaarrekening een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van het vermogen van Facilicom Group N.V. op 31 december 2016 en van het resultaat over 2016 in overeenstemming met Titel 9 Boek 2 BW.

De jaarrekening bestaat uit:

  1. de geconsolideerde en de enkelvoudige balans per 31 december 2016;
  2. de geconsolideerde en de enkelvoudige winst-en-verliesrekening over 2016; en
  3. de toelichting met een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en andere toelichtingen.

De basis voor ons oordeel
Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens het Nederlands recht, waaronder ook de Nederlandse controlestandaarden vallen. Onze verantwoordelijkheden op grond hiervan zijn beschreven in de sectie 'Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening'.

Wij zijn onafhankelijk van Facilicom Group N.V. zoals vereist in de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en andere voor de opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA).

Wij vinden dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel.

B.    Verklaring over de in het jaarverslag opgenomen andere informatie

Naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij, omvat het jaarverslag andere informatie, die bestaat uit:

• het bestuursverslag;
• de overige gegevens.

Op grond van onderstaande werkzaamheden zijn wij van mening dat de andere informatie:

• met de jaarrekening verenigbaar is en geen materiële afwijkingen bevat;
• alle informatie bevat die op grond van Titel 9 Boek 2 BW is vereist.

Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of de andere informatie materiële afwijkingen bevat.

Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten in Titel 9 Boek 2 BW en de Nederlandse Standaard 720. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening.

Het bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen van de andere informatie, waaronder het bestuursverslag en de overige gegevens in overeenstemming met Titel 9 Boek 2 BW.

C.    Beschrijving van verantwoordelijkheden met betrekking tot de jaarrekening

Verantwoordelijkheden van het bestuur voor de jaarrekening
Het bestuur is verantwoordelijk voor het opmaken en getrouw weergeven van de jaarrekening in overeenstemming met Titel 9 Boek 2 BW. In dit kader is het bestuur verantwoordelijk voor een zodanige interne beheersing die het bestuur noodzakelijk acht om het opmaken van de jaarrekening mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fouten of fraude.

Bij het opmaken van de jaarrekening moet het bestuur afwegen of de onderneming in staat is om haar werkzaamheden in continuïteit voort te zetten. Op grond van genoemd verslaggevingsstelsel moet het bestuur de jaarrekening opmaken op basis van de continuïteitsveronderstelling, tenzij het bestuur het voornemen heeft om de vennootschap te liquideren of de bedrijfsactiviteiten te beëindigen of als beëindiging het enige realistische alternatief is.

Het bestuur moet gebeurtenissen en omstandigheden waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de onderneming haar bedrijfsactiviteiten in continuïteit kan voortzetten, toelichten in de jaarrekening.

Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening
Onze verantwoordelijkheid is het zodanig plannen en uitvoeren van een controleopdracht dat wij daarmee voldoende en geschikte controle-informatie verkrijgen voor het door ons af te geven oordeel.

Onze controle is uitgevoerd met een hoge mate maar geen absolute mate van zekerheid waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle materiële fouten en fraude ontdekken.

Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fraude of fouten en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel.

Wij hebben deze accountantscontrole professioneel kritisch uitgevoerd en hebben waar relevant professionele oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Onze controle bestond onder andere uit: 

• het identificeren en inschatten van de risico’s dat de jaarrekening afwijkingen van materieel belang bevat als gevolg van fouten of fraude, het in reactie op deze risico’s bepalen en uitvoeren van controlewerkzaamheden en het verkrijgen van controle-informatie die voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing;

• het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle met als doel controlewerkzaamheden te selecteren die passend zijn in de omstandigheden. Deze werkzaamheden hebben niet als doel om een oordeel uit te spreken over de effectiviteit van de interne beheersing van de entiteit;

• het evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiële verslaggeving en het evalueren van de redelijkheid van schattingen door het bestuur en de toelichtingen die daarover in de jaarrekening staan;

• het vaststellen dat de door het bestuur gehanteerde continuïteitsveronderstelling aanvaardbaar is. Tevens het op basis van de verkregen controle-informatie vaststellen of er gebeurtenissen en omstandigheden zijn waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de onderneming haar bedrijfsactiviteiten in continuïteit kan voortzetten. Als wij concluderen dat er een onzekerheid van materieel belang bestaat, zijn wij verplicht om aandacht in onze controleverklaring te vestigen op de relevante gerelateerde toelichtingen in de jaarrekening. Als de toelichtingen inadequaat zijn, moeten wij onze verklaring aanpassen. Onze conclusies zijn gebaseerd op de controle-informatie die verkregen is tot de datum van onze controleverklaring. Toekomstige gebeurtenissen of omstandigheden kunnen er echter toe leiden dat een onderneming haar continuïteit niet langer kan handhaven;

• het evalueren van de presentatie, structuur en inhoud van de jaarrekening en de daarin opgenomen toelichtingen;

• het evalueren of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de onderliggende transacties en gebeurtenissen.

Gegeven onze eindverantwoordelijkheid voor het oordeel zijn wij verantwoordelijk voor de aansturing van, het toezicht op en de uitvoering van de groepscontrole. In dit kader hebben wij de aard en omvang bepaald van de uit te voeren werkzaamheden voor de groepsonderdelen. Bepalend hierbij zijn de omvang en/of het risicoprofiel van de groepsonderdelen of de activiteiten. Op grond hiervan hebben wij de groepsonderdelen geselecteerd waarbij een controle of beoordeling van de volledige financiële informatie of specifieke posten noodzakelijk was. 

Wij communiceren met de met governance belaste personen  onder andere over de geplande reikwijdte en timing van de controle en over de significante bevindingen die uit onze controle naar voren zijn gekomen, waaronder eventuele significante tekortkomingen in de interne beheersing.

Alphen aan den Rijn, 14 april 2017
Grant Thornton Accountants en Adviseurs B.V.


M. Baks RA
Externe accountant

Assurance-rapport

Aan: Facilicom Group N.V

ASSURANCE-RAPPORT VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT BETREFFENDE HET MAATSCHAPPELIJK JAARVERSLAG 

Wij hebben het, in dit rapport opgenomen, Maatschappelijk Jaarverslag  (hierna: het Verslag) van Facilicom Group N.V. te Schiedam over 2016 gecontroleerd. Dit Verslag omvat een weergave van het beleid van Facilicom Group N.V. ten aanzien van maatschappelijk verantwoord ondernemen en de bedrijfsvoering, de gebeurtenissen en de prestaties op dat gebied gedurende 2016.

Beperkingen bij het onderzoek
In het Verslag is toekomstgerichte informatie opgenomen in de vorm van ambities, strategie, plannen, verwachtingen en ramingen. Inherent aan deze informatie is dat de werkelijke uitkomsten in de toekomst onzeker zijn. Wij geven geen zekerheid bij de veronderstellingen en de haalbaarheid van toekomstgerichte informatie in het Verslag.

Verantwoordelijkheid van het bestuur
Het bestuur van de entiteit is verantwoordelijk voor het opstellen van het Verslag in
overeenstemming met de Sustainability Reporting Guidelines Standards (core) van
Global Reporting Initiative (GRI), inclusief het identificeren van stakeholders en het
bepalen van materiële onderwerpen. De door het bestuur gemaakte keuzes ten aanzien van de reikwijdte van het Verslag en het verslaggevingsbeleid zijn uiteengezet in het Verslag.

Het bestuur is ook verantwoordelijk voor een zodanige interne beheersing als het noodzakelijk acht om het opstellen van het Verslag mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude of fouten.

Verantwoordelijkheid van de accountant
Onze verantwoordelijkheid is het geven van een oordeel over het Verslag op basis van onze controle.

Wij hebben onze controle met betrekking tot het Verslag verricht in overeenstemming met Nederlands recht, waaronder de Nederlandse Standaard 3810N 'Assurance-opdrachten inzake maatschappelijke verslagen'. Dit vereist dat wij voldoen aan de voor ons geldende ethische voorschriften en onze controle zodanig plannen en uitvoeren dat een redelijke mate van zekerheid wordt verkregen dat het Verslag geen afwijkingen van materieel belang bevat.

Een controle omvat het uitvoeren van werkzaamheden ter verkrijging van controle-informatie over de bedragen en de toelichtingen in het Verslag. De geselecteerde werkzaamheden zijn afhankelijk van de door de accountant toegepaste oordeelsvorming, met inbegrip van het inschatten van de risico’s dat het Verslag een afwijking van materieel belang bevat als gevolg van fraude of fouten.

Bij het maken van deze risico-inschattingen neemt de accountant de interne beheersing in aanmerking die relevant is voor het opstellen van het Verslag, gericht op het opzetten van controlewerkzaamheden die passend zijn in de omstandigheden.

Deze risico-inschattingen hebben echter niet tot doel een oordeel tot uitdrukking te brengen over de effectiviteit van de interne beheersing van de entiteit.

Een assurance-opdracht tot het verstrekken van redelijke mate van zekerheid omvat tevens het evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor het Verslag en van de redelijkheid van de door het bestuur van de entiteit gemaakte schattingen, alsmede een evaluatie van het algehele beeld van het Verslag.

Wij zijn van mening dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is om een onderbouwing voor ons oordeel te bieden.

Werkzaamheden
Onze belangrijkste werkzaamheden bestonden onder meer uit:

• Het uitvoeren van een omgevingsanalyse en het verkrijgen van inzicht in de relevante maatschappelijke thema’s en kwesties, relevante wetten en regelgeving en de kenmerken van de organisatie.

• Het evalueren van de aanvaardbaarheid van het verslaggevingsbeleid en de consistente toepassing hiervan, waaronder het evalueren van de uitkomsten van de dialoog met belanghebbenden en de redelijkheid van schattingen gemaakt door het management.

• Het evalueren van het toepassingsniveau volgens de Sustainability Reporting Guidelines Standards (core) van GRI.

• Het evalueren van de opzet en implementatie en het testen van de werking van de systemen en processen voor informatieverzameling en –verwerking voor de informatie in het Verslag.

• Het toetsen van relevante gegevens en van de interne en externe documentatie, op basis van deelwaarnemingen, om de betrouwbaarheid vast te stellen van de informatie in het Verslag.

• Het analytisch evalueren van data en trends aangeleverd voor consolidatie op groepsniveau.

Oordeel
Naar ons oordeel, met inachtneming van de beperkingen die in de paragraaf ‘Beperkingen bij het onderzoek’ zijn weergegeven, geeft het Maatschappelijk Jaarverslag, in alle van materieel belang zijnde aspecten, een betrouwbare en toereikende weergave van het beleid van Facilicom Group N.V. ten aanzien van maatschappelijk verantwoord ondernemen en de bedrijfsvoering, de gebeurtenissen en de prestaties op dat gebied in 2016 in overeenstemming met de Sustainability Reporting Guidelines Standards (core) van Global Reporting Initiative (GRI).


Alphen aan den Rijn, 14 april 2017
Grant Thornton Accountants en Adviseurs B.V.


M. Baks RA
Externe accountant